##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

علیرضا حسینی جمشيد باقرزاده پوریا اسمعیلی

چکیده

این پژوهش به بازتاب اوضاع سیاسی عراق پس از جنگ جهانی اول در دیوان شعر رصافی، شاعر عراقی می‌پردازد. علت انتخاب موضوع، این است که عراق در قرن‌های نوزدهم و بیستم، شاهد فراز و نشیب‌های بسیاری در زمینه‌های سیاسی و اجتماعی بوده است. این سرزمین پس از تحمل حاکمیت عثمانی، مورد تجاوز دولت‌های استعمارگر همچون انگلستان واقع شد؛ بنابراین استقلال این کشور تا مدت‌ها تحت شعاع قرار گرفت. این مسئله باعث شد تا شعر که زائیدۀ فرهنگ و محیط معین و خاصی است، توسط رصافی شاعر عراقی هم به عرصۀ زندگی مردم منتقل شود و آن را وسیله‌ای برای بیان مشکلات مربوط به آن زمان قرار دهد. موضع‌گیری‌های وی در مسائل سیاسی و ملی و اشعار او، حس میهن‌دوستی را علاوه بر عراق، به سرزمین‌های دورو نزدیک عربی نیز وارد کرد که از این حیث جالب توجه است.هدف از نگارش این مقالۀ آن است تا مواضع ظلم‌ستیزی و بحران سیاسی عراق پس از جنگ جهانی اول در اشعار رصافی به روش پژوهش تاریخی و ادبی توصیف و تحلیل شود، تا از این طریق نقش این شاعر نامور عراقی در بیداری مردم عراق در مبارزه علیه استعمار مشخص شود. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که، رصافی با سرودن اشعار سیاسی و اجتماعی سعی داشت تا با تأثیرگذاری بر اذهان مردم، کشور خویش را به وحدت برساند و از طریق فرهنگ با عناصر مستبد داخلی و نیز بیگانگان مبارزه نماید؛ بنابراین حس وطن‌پرستی را تقویت نموده که از این حیث جالب توجه است.

جزئیات مقاله

مراجع
1. ابوحاقة، احمد. (1979). الالتزام فی الشعر العربی. بیروت: دارالعلم للملایین، ط 1.
2. آقا بخشی، علی و مینو افشاری راد. (بی تا). فرهنگ علوم سیاسی. انتشارات مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران.
3. البدری، سعید. (1959). ذکری الرصافی. بغداد: دار الرسالة، ط 2.
4. بدیع شریف، محمد. (1983). النهضة العربیة الحدیثة (العراق). بغداد: دارالحریة، ط 2.
5. جعفری ولدانی، اصغر. (بی تا). بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی. بی تا.
6. الحسنی، عبدالرزاق. (1980). العراق فی ظل المعاهدات. بیروت: دارالکتب، ط 5.
7. الخطاط، قاسم و دیگران. (1971). معروف الرصافی شاعر العرب الکبیر. القاهرة: المکتبة العربیة.
8. رستمی، فرزاد و سفیدی، سیامک. (1395). بررسی علل ظهور و استمرار معمای امنیت در عراق پس از صدام. فصلنامه علمی – پژوهشی پژوهشهای سیاسی جهان اسلام، سال ششم. شماره اول. بهار. ص 83-111.
9. الرصافی، معروف. (1999). دیوان الرصافی، مقدمة عبدالقادر المغربی. بیروت: دارالمنتظر.
10. زرکلی، خیرالدین. (بی تا). الاعلام (قاموس تراجم)، جلد هفتم. بیروت: دارالملایین.
11. طبانة، بدوی. (1957). معروف الرصافی دراسة ادبیة لشاعر العراق و بیئته السیاسیة و الاجتماعیة. القاهرة: مطبعة الرسالة، ط 1.
12. المقدسی، انیس. (1988). الاتجاهات الادبیة فی العالم العربی الحدیث. بیروت: دارالعلم للملایین، ط 8.
13. الواعظ، رؤوف. (1961). معروف الرصافی، حیاته و ادبه السیاسی. القاهرة: دارالکتاب العربی.
ارجاع به مقاله
حسینیع., باقرزادهج., & اسمعیلیپ. (2018). بازتاب اوضاع سیاسی عراق پس از جنگ جهانی اول در اشعار معروف الرصافی. زبان و ادبیّات عربی, 9(17), 57-84. https://doi.org/10.22067/jall.v8i17.65177
نوع مقاله
علمی - پژوهشی