دانشگاه فردوسی مشهد زبان و ادبیات عربی 2008-7217 18 1 2026 03 21 Najmat al-Batawin: The Architecture of Narrative amid Social Crisis نجمةالبتاوین؛ معماری روایت در دل بحران اجتماعی 80 94 48291 10.22067/jall.2026.95922.1596 FA وجیهه نجفی دانشجوی دکتری زبان وادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0009-0000-7542-5570 یحیی معروف استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0003-4729-4547 شهریار همتی استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-7699-3067 مجید محمدی استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0009-0007-0236-734X Journal Article 2025 10 12 In recent decades, narrative studies have undergone a significant transformation, shifting focus from "what is said" to "how it is said." Within this paradigm, narrative techniques have emerged as crucial mechanisms for meaning production, attaining a status equal to that of classic story elements. In this context, Shakir al-Anbari's novel "Najmat al-Bataween" is not merely a report on Baghdad society during a period of crisis but rather a deliberate example of novelistic architecture amidst social turmoil. This research, using a descriptive-analytical method and drawing on direct evidence from the Arabic text, emphasizes the need to carefully examine narrative techniques to understand how structure and form shape the work’s social and ethical message. The primary objective of this study is to explore the narrative techniques employed in "Najmat al-Bataween" to clarify their role in the novel's structural coherence, its ethical-aesthetic impact, and, ultimately, its representation of the social crisis in Iraq. Initially, the concept of "technique" in narrative is elucidated, then the novel's storytelling techniques are examined with concrete textual evidence. The results of this research show that Najma al-Bataween’s novel is built on a network of synergistic narrative techniques. The repetition of motifs interlinks disparate sections of the story, fostering structural integrity. On the other hand, the fusion of art and reality presents complex psychological, social, and historical concepts in a multi-layered and metaphorical manner. Literary games, while preserving the work's critical tone, cultivate an aesthetic awareness of the social tragedy, elevating the novel from mere representation to a platform for ethical reflection. Characterization also enhances the narrative's believability and psychological depth, shaping the interaction between setting, identity, and action. Consequently, "Najmat al-Bataween" stands as a prominent example of a contemporary technical novel, effectively bridging artistic form with the representation of social reality. در دهه‌های اخیر، مطالعات روایت شاهد تحولی چشمگیر بوده است؛ تمرکز از«چه گفتن» به «چگونه گفتن» معطوف شده است. در این رویکرد، شگردهای داستان‌نویسی به عنوان سازوکارهای کلیدی تولید معنا، جایگاهی هم‌تراز با عناصر کلاسیک داستان یافته‌اند. در همین راستا، رمان نجمة‌البتاوین اثر شاکرالأنباری، فراتر از یک گزارش صرف از جامعه بغداد در دوران بحران، به مثابه نمونه‌ای سنجیده از معماری رمان در دل آشوب اجتماعی، مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی و اتکا به شواهد مستقیم از متن عربی، به ضرورت بررسی دقیق شگردهای روایی در جهت درک تأثیر ساختار و فرم بر پیام اجتماعی و اخلاقی اثر تأکید می‌ورزد. هدف اصلی این پژوهش، واکاوی شگردهای روایی در رمان نجمة‌البتاوین است تا چگونگی نقش این شگردها در انسجام ساختاری، اثربخشی اخلاقی-زیبایی‌شناختی داستان و نهایتاً بازنمایی بحران اجتماعی در عراق روشن گردد. در ابتدا، مفهوم تکنیک در روایت تبیین شده و سپس شگردهای داستان‌نویسی با ذکر شواهد عینی از رمان مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌اند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که رمان نجمة‌البتاوین بر شبکه‌ای از شگردهای روایی هم‌افزا بنا شده است. تکرار موتیف‌ها، حلقه‌های اتصال‌دهندۀ بخش‌های پراکنده داستان و موجد یکپارچگی ساختاری متن هستند. از سوی دیگر، تلفیق هنر و واقعیت، مفاهیم پیچیدۀ روانشناختی، اجتماعی و تاریخی را در قالبی چندلایه و استعاری ارائه می‌دهد. بازی‌های ادبی، ضمن حفظ لحن انتقادی اثر، آگاهی زیبایی‌شناختی نسبت به فاجعۀ اجتماعی را فراهم کرده و رمان را از سطح بازنمایی صرف به مرحلۀ بازاندیشی اخلاقی ارتقا می‌بخشند. شخصیت‌پردازی نیز به باورپذیری و عمق روانی روایت افزوده و تعامل میان فضا، هویت و کنش را شکل می‌دهد. در نهایت، نجمة‌البتاوین به عنوان نمونه‌ای شاخص از رمان تکنیکی معاصر، پیوندی مؤثر میان فرم هنری و بازنمایی واقعیت اجتماعی برقرار می‌سازد. https://jall.um.ac.ir/article_48291_f01368babda8a2b12aa0da3785929a89.pdf