دانشگاه فردوسی مشهد زبان و ادبیات عربی 2008-7217 18 2 2026 06 22 Analysis of the Novel Adrakaha Al-Nisyan Based on Elaine Showalter's Theory تحلیل رمان أَدرَکَهَا النّسیانُ بر اساس نظریۀ الاین شوالتر 17 40 48569 10.22067/jall.2026.93550.1543 FA احمد لامعی گیو دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران 0000-0002-5597-8896 وجیهه زمانی بابگهری دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران 0009-0004-5171-1969 Journal Article 2025 05 16 Feminist criticism, a 20th-century intellectual and cultural movement, has created a new branch of contemporary literary criticism called Gynocriticism, emphasizing gender equality and the representation of women's experiences. Since then, literary works have been analyzed through two major approaches: "Images of Women" and "Gynocriticism." Elaine Showalter, an American critic and theorist, developed a framework for analyzing women writers’ works based on four dimensions: biological, linguistic, psychoanalytical, and cultural. The research aims to clarify the position of women in patriarchal societies and the importance of the struggle to eliminate gender inequality. Based on Showalter's theory, this research uses a Gynocriticism to analyze the novel Adrakaha Al-Nisyan (Overtaken by Forgetfulness) by Sana Sha'lan, a contemporary Jordanian-Palestinian writer. This study explores the dimensions of women’s representation and femininity in this work. This study used a descriptive-analytical method. The results show that Shaalan recalls the female body as a cultural text, and through it, challenges the dominance of the patriarchal system. On a linguistic level, the author breaks the boundaries of male language by creating a feminine, emotional, and sometimes protesting language, giving women an independent voice by expressing silent experiences. On a psychoanalytic level, the narrative of the heroine's illness and forgetfulness is a metaphor for a woman's effort to escape from collective memory, repression, and rebuild her identity. On a cultural level, Shaalan also criticizes social and institutional structures, showing how society shapes women's bodies and minds within the framework of domination. Adrakha al-Nasyan reflects women's writing and women’s position in society, bringing women's voices from the margins into text through a multilayered narrative and opening a new horizon for a feminist reading of contemporary Arab literature. فمینیسم به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین جنبش‌های فکری و فرهنگی قرن بیستم، با تأکید بر برابری جنسیتی و بازنمایی تجربه‌های زنانه، شاخه‌ای نوین در نقد ادبی معاصر با عنوان نقد فمینیستی پدید آورده است. در این حوزه، آثار ادبی از دو منظر «جلوه‌های زن» و «نقد زن نویسنده» مورد واکاوی و تحلیل قرار می‌گیرند. در این راستا، نظریۀ نقد زن ‌نویسنده الاین شوالتر، چارچوبی نظام‌مند برای تحلیل آثار زنان نویسنده ارائه می‌دهد که بر چهار سطح زیست‌شناختی، زبان‌شناختی، روان‌کاوانه و فرهنگی استوار است. ضرورت انجام این پژوهش در روشن ساختن جایگاه زنان در جوامع مردسالار و اهمیت مبارزه برای رفع نابرابری جنسیتی است. پژوهش حاضر با تکیه بر نظریۀ شوالتر، به تحلیل فمینیستی رمان «أدرکها النسیان» از سناء شعلان، نویسندۀ اردنی‌ـ‌ فلسطینی معاصر، پرداخته و کوشیده است ابعاد گوناگون بازنمایی زنان و نمودهای زنانگی را در این اثر واکاوی کند. این مطالعه با روش توصیفی‌ـ ‌تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد شعلان، بدن زن را به‌مثابۀ متنی فرهنگی بازمی‌خواند و از خلال آن، سلطۀ نظام مردسالار را به چالش می‌کشد. در سطح زبان‌شناختی، نویسنده با خلق زبانی زنانه، عاطفی و گاه اعتراضی، مرزهای زبان مردانه را می‌شکند و از طریق بیان تجربه‌های خاموش، به زنان، صدایی مستقل می‌بخشد. در سطح روان‌کاوانه، روایت بیماری و فراموشی قهرمان داستان، استعاره‌ای از تلاش زن برای رهایی از حافظۀ جمعی، سرکوب و بازسازی هویت خویش است. در سطح فرهنگی نیز، شعلان با نقد ساختارهای اجتماعی و نهادی، نشان می‌دهد که چگونه جامعه، بدن و ذهن زنان را در چارچوب سلطه شکل می‌دهد. در مجموع، رمان «أدرکها النسیان» بازتابی از نوشتار زنانه و جایگاه زنان در جامعه است و توانسته با روایتی چندلایه، صدای زنان را از حاشیه به متن آورد و افقی تازه برای خوانش فمینیستی ادبیات عرب معاصر بگشاید. https://jall.um.ac.ir/article_48569_84c747c5f47c2da1ea8f0bf81f2b6e11.pdf