دانشگاه فردوسی مشهد زبان و ادبیات عربی 2008-7217 18 2 2026 06 22 Analysis of the Inferiority Complex in the Characters of the Novel "Al-Ashya’ Laysat Fi Amakinaha" Based on Alfred Adler’s Theory تحلیل عقدۀ حقارت در شخصیت‌های رمان «الأشیاء لیست فی أماکنها» بر اساس نظریۀ آلفرد آدلر 41 60 48570 10.22067/jall.2026.94307.1557 FA سمانه دهقانی دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران 0000-0002-1226-0972 محسن سیفی دانشیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران 0000-0002-2600-5091 علی نجفی ایوکی استاد زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران 0000-0002-6212-1823 Journal Article 2025 09 21 Individualistic psychology in literary criticism aims to uncover characters’ underlying psychological structures by examining the origins of their fears, traumas, suppressed desires, and emotional responses. This method links the human psyche and the literary text, offering insight into a character’s motivations and inner conflicts. A key concept in individualistic psychology is the inferiority complex, coined by Alfred Adler, who argues that such feelings stem from early childhood frustrations and unmet needs. According to Adler, when individuals feel unrecognized or devalued, they may develop chronic anxiety about the future, often manifesting through compensatory mechanisms, either constructive or destructive. The novel Al-Ashya’ Laysat fi Amakiniha (Things are not in their places) by Huda Hamed offers a compelling narrative framework for exploring themes of racial discrimination, social domination, and the hidden wounds inflicted by cultural traditions and societal expectations. Based on Adler's theory, this study analyzes the inferiority complex in the novel’s three main characters: Amal, a victim of social inequality and whose compensation from studying leads to destructive relationships; Mohsen, a "discouraged child" resulting from parental domination who moves from isolation to emotional-caregiving compensation; and Mani, who creates an imaginary persona through distancing and faces its collapse. The research findings reveal that these compensations are often unstable and rather than healing psychological wounds, often perpetuate feelings of worthlessness, frustration, and passivity. Therefore, the narrative simultaneously represents individual traumas and mirrors social and family pressures that shapes the characters' psychological and identity crises. رویکرد روان‌شناسی فردنگر در نقد ادبی در پی تحلیل لایه‌های درونی شخصیت‌ها و کشف علل روان‌شناختی ترس‌ها، زخم‌ها، امیال سرکوب‌شده و واکنش‌های جبرانی آنان است. این رویکرد، پیوندی میان روان انسان و متن ادبی برقرار می‌کند و به درک بهتر انگیزه‌ها و رفتارهای شخصیت‌ها کمک می‌کند. یکی از مفاهیم بنیادین در روان‌شناسی فردنگر آلفرد آدلر، عقدۀ حقارت است که آن را حاصل ناکامی‌ها و محرومیت‌های کودکی می‌داند. به باور او، احساس کمبود و بی‌ارزشی می‌تواند فرد را به واکنش‌های جبرانی، مثبت یا منفی، سوق دهد. رمان الأشیاء لیست فی أماکنها نوشتۀ هدى حمد، با ترسیم زندگی شخصیت‌هایی گرفتار تبعیض نژادی، سلطۀ خانوادگی و شکست‌های عاطفی، بستری مناسب برای بررسی این مسئله فراهم می‌کند. این پژوهش با تکیه بر نظریۀ آدلر، عقدۀ حقارت را در سه شخصیت اصلی این روایت تحلیل می‌کند: أمل که قربانی نابرابری اجتماعی است و جبرانش از مطالعه به روابط مخرب سوق می‌یابد؛ محسن که نمونۀ «کودک دلسرد» ناشی از سلطۀ والدین است و از انزوا به جبرانی مراقبتی-عاطفی می‌رسد و منی که با راهبرد فاصله‌گذاری، شخصیت خیالی می‌آفریند و با فروپاشی آن رو به رو می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که این جبران‌ها اغلب ناپایدارند و نه‌ تنها به ترمیم کامل زخم‌های روانی نمی‌انجامند، بلکه در بسیاری موارد به تداوم احساس بی‌ارزشی، سرخوردگی و انفعال، منتهی می‌شوند. ازاین‌رو، روایت حاضر هم زمان بازنمایندۀ آسیب‌های فردی و آیینۀ فشارهای اجتماعی و خانوادگی است که در شکل‌گیری بحران روانی و هویتی شخصیت‌ها نقش تعیین‌ کننده دارند. https://jall.um.ac.ir/article_48570_2ced2374e1cf9ee67f3d7f9a3a1a2b26.pdf