بازنمایی "فضای سوم" در رمان "الحفیدة الأمیرکیة" نوشتۀ انعام کجه جی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

شهریار نیازی ¹

فاطمه اعرجی ²

¹ دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تهران، ایران

² دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تهران، ایران

https://doi.org/10.22067/jall.v11i2.56928

چکیده

پسا استعمارگرایی به ‌عنوان یک گفتمان انتقادی شاخص، چهارچوب تحلیلی مناسبی برای بررسی وضعیت مهاجران، فضای سوم و هویت دینامیک آن‌ها به دست می‌دهد. رمان "الحفیدة الأمیرکیة" به‌عنوان رمانی که متعلق به جهان پسااستعماری است، به هویت پسا استعماری به ‌مثابه هویتی بی­ثبات و چندمکانه می­نگرد. موضوع اصلی رمان حاضر، تنشِ میان اصالت و نسبیت، و تضاد میان صورت‌بندی‌های قدیمی و تجربه‌های ملموس و جدید است؛ کشمکش­هایی که فصل مشترک نمودهای فرهنگی و مباحث هویتی دنیای پسااستعماری به شمار می‌رود. این مقاله با توجه به لغزندگی هویت راوی رمان و با تکیه ‌بر روش توصیفی-تحلیلی، درون‌مایه‌های مربوط به "هویت مهاجر"، در رمان حاضر  را بررسی می‌کند. ازجمله نتایج به‌دست‌آمده این است که "فضای سوم" در رمان حاضر، اهمیت تازه‌ای به مفهوم قدیمی آوارگی می­دهد و در این ‌بین، مهاجرت به‌مثابه یک فضای روایتی مولّد، به خلق کنشگری می‌انجامد که سعی دارد کمی از هویت‌های سهل‌الوصول فاصله گرفته، تفاوت­ها و تباین‌ها را در جهان بپذیرد، ساختارشکنی کند و به رفت ­و آمد تناقض­­ها در قلمرو هویت خود اعتراف کند.

کلیدواژه‌ها

ادبیات مهاجرت

هویت

وضعیت پسااستعماری

فضای سوم

انعام کجه‌جی

---

مراجع

1. ابراهیم، عبدالله. (2011(. السرد والهویة والإعتراف. بیروت: المؤسسة العربیة للدراسات و النشر.
2. بارکر، کریس. (1391). مطالعات فرهنگی (نظریه و عملکرد). ترجمۀ مهدی فرجی و نفیسه حمیدی. چ دوم،  تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
3. تایسن، لیس. (1391). نظریه‌های نقد ادبی معاصر. ترجمۀ مازیار حسین زاده و فاطمه حسینی. تهران: نشر نگاه امروز.
4. تودوروف، تزوتان. (1992). فتح أمریکا. ترجمة بشیر السباعی. القاهرة: سینا للنشر.
5. تیلور، چارلز و دیگران. (1392). چند فرهنگ گرایی (بررسی سیاستِ شناسایی). ترجمۀ طاهر خدیو و سعید ریزوندی. تهران: نشر رخداد نو.
6. حفناوی، بعلی. (2007). مدخل فی نظریة النقد الثقافی المقارن. بیروت: الدار العربیة للعلوم ناشرون.
7. خدایی، نرجس (1395). ادبیات بینافرهنگی: نویسندگان برون تبار در آلمان، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
8. روجک، کریس. (1390). مطالعات فرهنگی. ترجمۀ دکتر پرویز علوی. تهران: انتشارات ثانیه.
9. سعید، ادوارد. (1383). شرق‌شناسی. ترجمۀ عبدالرحیم گواهی. تهران: انتشارات توس.
10. _____. (1382). فرهنگ و امپریالیسم. ترجمۀ اکبر افسری. تهران: انتشارات توس.
11. کجه جی، إنعام. (2009). الحفیدة الامیرکیة. بیروت: الجدید. الطبعة الثانیة.
12. گل محمدی، احمد. (1391). جهانی شدن فرهنگ، هویت. چ ششم، تهران: نشر نی.
13. لوتمان، یوری و دیگران. (1390). نشانه‌شناسی فرهنگی. به کوشش فرزان سجودی. تهران: نشر علم.
14. ماجدولین، شرف الدین. (2012). الفتنة والآخر: انساق الغیریة فی السرد العربی. بیروت: الدار العربیة للعلوم ناشرون.
15. مدرسی، یحیی. (1393). زبان و مهاجرت. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
16. مکاریک، ایرناریما. (1388). دانشنامۀ نظریه‌های ادبی معاصر. ترجمۀ مهران مهاجر و محمد نبوی. چ سوم، تهران: نشر آگه.
17. نجومیان، امیر علی و دیگران. (1390). نشانه‌شناسی فرهنگ (ی). تهران: انتشارات سخن.
18. وورد، دیفید. (1999). الوجود و الزمان والسرد: فلسفة پول ریکور. ترجمة سعید الغانمی. بیروت: المرکز الثقافی العربی.
19. هال، استوارت و دیگران. (1392). دربارۀ مطالعات فرهنگی. ترجمۀ جمال محمدی. چ دوم، تهران: نشر چشمه.
20. یزدانی، کیقباد. (1387). درآمدی بر ادبیات مهاجرت و تبعید. تهران: نشر چشمه.
21. احمد زاده، شیده و دیگران. (1391). «مجموعه مقالات مهاجرت در ادبیات و هنر». تهران: انتشارات سخن.

 

 

 

Bhabha,Homi K. (2007). The Location of Culture. London :Routledge

 

Mansfield,Nick. (2000).  Subjectivity : Theories of the self from Freud to Haraway.  Australia: Allen & Unwin