بلاغت اسلوب "تکرار" درمضامین طنز جواهری وتحلیل معانی ثانویة آن

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

سیستان وبلوچستان

چکیده
«تکرار» به‌عنوان یک عنصر بلاغی و شگرد زبانی از عوامل برجسته‌سازی معنا در سخن و ایجاد موسیقی دل‌نشین در کلام است. کاربرد تکرار در شعر توسط شاعر هدفمند است و شاعر با به‌کارگیری این هنر سعی در جهت‌دهی فکری مخاطب دارد. جواهری یکی از مؤثرترین و بارزترین شاعران معاصر عراق است که فساد و بی‌عدالتی جامعه خویش را به‌صورت عمیق درک کرده و در راه اصلاح آن گام برداشته است. او از هر فنّ زبانی و تمهیدات هنری در جهت نفوذ سخن خویش در مخاطب بهره برده است، و قالب طنز را به‌منظور آگاهی بخشی و تنبیه جامعه برگزیده است. یکی از اصلی‌ترین عناصر بلاغی در طنز او «تکرار» است. جواهری با بهره‌گیری از این شگرد توانسته به‌صورت ماهرانه علاوه بر پیوندی ناگسستنی که میان لفظ و معنا ایجاد کرده رابطه‌ای قوی میان تکرار و طنزش برقرار کند. بیشترین «تکرار» در طنزش، در سطح جمله است. هدف این پژوهش بررسی و تحلیل «تکرار» و میزان توانمندی شاعر جهت تأثیربخشی کلام و رساندن آن به مخاطب است.

کلیدواژه‌ها


آریان پور، یحی.(1372ه.ش). ازصبا تا نیما. دو جلد. چاپ چهارم. تهران: انتشارات زوار.
ابن الأثیر، نصر الله بن محمد.(1420). المثل السائرفی أدب الکاتب و الشاعر. تحقیق محمد محی الدین عبد الحمید. ج2. بیروت: المکتبه المصریه.
باقلانی، قاضی ابو بکر محمد ابن الطیب.(1996م). اعجاز القرآن. الطبعه الأولی. بیروت: دار الکتب العلمیه.
بیضون، حیدر توفیق.(1993م). محمد مهدی الجواهری شاعر العراق الأکبر. بیروت: دار الکتاب العلمیه بیروت.
تفتازانی هروی، سعدالدین مسعود.(1369ه.ش). شرح مختصر المعانی. الطبعه الثانیه. قم: انتشارات کتبی نجف قم.
----------------------- .(1904ه.ق). کتاب المطَوّل. با حاشیه میر سید شریف جرجانی. الطبعه الأول. قم: مکتبه الداوری.
الجاحظ، عمربن بحر.(1413م). البیان و التبیان. ج1. بیروت: دار المکتبه الهلال.
جحا، مشال خلیل.(1999م). الشعر العربی الحدیث من احمد شوقی إلی محمود درویش. بیروت: دار العوده الثقافه.
جواهری، محمد مهدی.(2008م). دیوان الأعمال الشعریه الکامله. الطبعه الثانیه. دار الحرّیه للطبعه و النشر. بغداد.
داد، سیما.(1387ه.ش). فرهنگ اصطلاحات ادبی . چاپ چهارم. تهران: مروارید.
رزمجو، حسین.(1370ه.ش). انواع ادبی آثار آن در زبان فارسی. مشهد: آستان قدس رضویی.
زمخشری، محمود جار الله.(بی تا). تفسیر کشاف. بیروت: دار الکتب العربی.
سیوطی، جلال الدین.(1386 ه.ش). الأتقان فی علوم القرآن. ترجمه سید مهدی حائری قزوینی. تهران: انتشارات امیر کبیر.
شفیعی کدکنی، محمد رضا.(1385ه.ش). موسیقی شعر. تهران: آگاه.
شمیسا، سیروس.(1373ه.ش). نگاه تازه به بدیع. چاپ ششم. تهران: انتشارات فردوس.
-----------.(1377ه.ش). معانی. چاپ پنجم. تهران: نشریه ندا.
ضیف، شوقی.(1383ه.ش). تاریخ و تطوّر علوم بلاغت. ترجمه محمد رضا ترکی. چاپ اول. تهران: انتشارات سمت.
عسکری، ابو هلال.(1998م). الصناعتین. تحقیق علی محمد بجاوی و محمد ابو الفضل ابراهیم الملکه المصریه. بیروت: صیدا.
علوی مقدم، مهیار.(1377ه.ش). نظریه های نقد ادبی معاصر، صورتگری و ساختار گری. تهران: انتشارات سمت.
علی پور، مصطفی.(1378ه.ش). ساختار زبان شناسی امروز. تهران: انتشارات فردوس.
قزوینی، خطیب.(1989م). الإیضاح فی علوم البلاغه. شرح محمدعبد المنجم خفاجی. بیروت- لبنان: الشرکه العالمیه للکتاب.
قیروانی، ابی علی الحسن ابن رشیق.(2002م). العمده. شرح صلاح الدین الهوّاری و هودی عوده. بیروت- لبنان: دارالمکتبه الهلال.
ملائکه، نازک.(بی تا). قضایا الشعر المعاصر. بیروت – لبنان: دار العلم للملاین.
مولوی، جلال الدین.(1363ه.ش).کلیات شمس. تصحیح بدیع الزمان فروزان فر. چاپ سوم. هشت جلد. تهران: انتشارات امیر کبیر.
ألهاشمی، السید احمد.(1370ه.ش). جواهر البلاغه فی معانی و البیان والبدیع. طبعه الثانی. طهران: مؤسسه الصادق للطباعه والنشر.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.