روایت شناسی تطبیقی گونۀ مقامه و پیکارسک

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه زابل

2 دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده
مقامه، گونه‌ای از روایت است که با استفاده از نثری فنّی، غالباً به استغاثۀ گدایان و سؤال نیازمندان و ادیبان حیله‌گر می‌پردازد. پیکارسک نیز گونه ای از روایت است که به بیان حوادثی می پردازد که برای افراد فرودست اجتماع و بزهکارانی که در تنازع دائم برای بقا هستند، اتفاق می افتد. هدف در این مقاله، شناسایی و کشف ویژگی های مشترک گونه‌های مقامه و پیکارسک در راستای اثبات تأثیرپذیری پیکارسک از مقامه است. برای رسیدن به هدف مورد نظر به مطالعه و جستجو در منابع پرداختیم و با روش توصیفی و مقایسه‏ای، اطّلاعات به دست آمده را تجزیه‌وتحلیل کردیم و به این نتیجه رسیدیم که با استناد به ویژگی-های مشترک این دو گونۀ ادبی (در بخش‌های پیرنگ، دیدگاه روایی و کانونی‌سازی، قهرمان ضدّ قهرمان، وجه داستان و استفاده از نثری شاعرانه و سرشار از اصطلاحات علمی و ادبی و بازی های زبانی) پیکارسک، گونۀ تکامل یافته و بومی شدۀ مقامات عربی در اسپانیا و پس‌ازآن در میان دیگر ملل است.

کلیدواژه‌ها


اسکولز، رابرت. (1391). عناصر داستان. ترجمه‌ فرزانه طاهری. چاپ چهارم. تهران: مرکز.
آیتی، عبدالمحمد. (1381). «مقامات حمیدی». نامه‌ انجمن. شماره 6، صص: 50-59.
بندرریگی، محمد. (1361). فرهنگ جدید عربی- فارسی «ترجمه‌ منجد الطلاب». تهران: انتشارات اسلامی.
بوتور، میشل.(1379). جستارهایی در باب رمان. ترجمه‌ سعید شهرتاش.تهران: سروش.
حریری البصری، القاسم‌بن‌علی. (1364).مقامات الحریری. تهران: موسسة فرهنگی شهید محمد رواقی
حریری، فارس ابراهیم. (1346). مقامه‌نویسی در ادبیّات فارسی و تأثیر مقامات عربی در آن. تهران: دانشگاه تهران.
ذکاوتی قراگزلو، علیرضا. (1363). «مقامه‌نویسی بعد از بدیع‌الزّمان همدانی». معارف. شماره 2، صص: 59-86.
زغبی، احمد. (1995). التناص نظریاً و تطبیقاً. الاردن: مکتبة الکتانی اربد.
سیبر، هری.(1389). پیکارسک. ترجمه‌ فرزانه‌ طاهری. تهران: نشر مرکز.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1352). «انواع ادبی و شعر فارسی». خرد و کوشش. شماره 11و 12، صص 96-119.
ضیف، شوقی. (1956). المقامة (سلسله فنون الادب العربی). بیروت: مکتبة الاندلس.
عبده‌المصری، محمد. (1983). مقامات ابی الفضل بدیع الزمان الهمذانی و شرحها. ط2. بیروت: دارالمتحده للنشر.
عمارتی‌مقدم، داوود. (1390). «نقش موقعیّت در شکل‌گیری ژانر: معرّفی یک رویکرد». نقد ادبی. شماره 15، صص 87- 111.
غنیمی‌الهلال، محمّد. (1373). ادبیّات تطبیقی (تاریخ و تحوّل، اثرپذیری، اثرگذاری فرهنگ و ادب اسلامی). ترجمه‌ مرتضی آیت ا... زاده شیرازی. تهران: امیرکبیر.
کرمی، بیژن. (1385).«نگاهی به علل گسترش طنز در قرن چهارم هجری قمری». مجله‌ دانشکده‌ ادبیّات و علوم انسانی دانشگاه تهران. شماره 180. صص 149-166.
نامور‌مطلق، بهمن. (1390). درآمدی بر بینامتنیّت، نظریّه‌ها و کاربردها. تهران: نشر سخن.
نظری منظم، هادی. (1389).«ادبیّات تطبیقی: تعریف و زمینه‏های پژوهش». نشریّه‌ ادبیّات تطبیقی دانشکده‌ ادبیّات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان.سال 1. شماره2، صص: 221-237.
Abrams, M. H. (1993).Glossary of literary Term. Ithaca: Harcourt.
Bal, Mieke. (1997). Narratology: Introduction to the Theory of Narrative.London: University of Toronto Press.
Chatman, Seymoure. (1978). Story and Discourse. Ithaca and London: Cornell University Press.
Frow ,John. (2005).Genre.London and New York: Rutledge.
Rimmon–Kenan, Shlomith. (2002). Narrative Fiction Contemporaay Poetics. London: Routledge.
Robert. Alter. (1965)." Rogue’s progress: Studies" in the Picaresque Novel. Harvared University Press.
Toolan, Michael, J. (2001).Narrative a critical linguistic introduction. London: Routledge.
Wicks, Ulrich. (1974). “The Nature of Picaresque Narrative: A Modal Approach”PMLA 89(1974):240-49.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.