بررسی هنجارگریزی در بالهای شکسته جبران خلیل جبران

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه یزد

چکیده
هنجارگریزی که یکی از موثرترین روش های برجستگی زبان و آشنایی زدایی در ادبیات اعم از شعر و نثر است، این امکان را برای شعرا و نویسندگان فراهم می کند تا زبان متداول را به هم ریزند و معانی و مفاهیم مورد نظر خود را در قالبی جدید و با زبانی ناآشنا ارائه داده و مخاطب را مجذوب خود نمایند.
جبران خلیل جبران با بهره گیری از صور گوناگون خیال و عنصر عاطفه معانی و مفاهیم مورد نظر خود را در قالبی زیبا همراه با موسیقی برخاسته از گزینش و چینش الفاظ و با زبانی متفاوت بیان کرده است.
پژوهش حاضر عناصر هنجارگریزی را در بالهای شکسته مورد بررسی قرار داده است و با روش توصیفی – تحلیلی و با کمک نمونه هایی از متن، هنجارگریزی را در سه سطح واژگان، معنا و هنجارگریزی غیر زبانی بررسی کرده و به این نتیجه دست یافته است که، جبران بیش از هر چیز با استفاده از صورخیال به ویژه تشبیه و در حوزه واژگانی با آوردن ترکیبهای نو و جدید از متن آشنایی زدایی کرده و این هنجارگریزی ها را در خدمت بیان بهتر احساسات درونی، عقاید و آرای خود در قبال اوضاع نابسامان اجتماعی وحاکمان فاسد دینی، به کار گرفته است.

.................. (1368). «نگاهی تازه به بدیع» چاپ دوم. تهران: انتشارات فردوس.
.................. (1374). «کلیات سبک‌شناسی». چاپ سوم. تهران: انتشارات فردوس.
احمدی، بابک. (1379). «حقیقت و زیبایی». تهران: نشر مرکز.
افخمی، علی، و نوشین دانشگر. (1380). «بررسی زبان شناختی رمز در اشعار نیما یوشیج». ضمیمه مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران. پاییز. صص 207 – 220.
انوشه، حسن. (1376). «فرهنگنامه ادبی پارسی (2)». سازمان چاپ و انتشارات.
پروینی، خلیل و روح الله جعفری. (1385). «نگاهی به طبیعت در آثار جبران خلیل جبران». مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان. شماره 19 (پیاپی 16). صص 41-61
پورنامداریان، تقی. (1368). «رمز و داستان‌های رمزی». تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
جبران، خلیل جبران. (2007م). « المجموعة الکاملة (العربیة)». الطبعة الأولی. بیروت. موسسة الأعلمی للمطبوعات.
الجرجانی، عبدالقاهر. (2004م). «دلائل الإعجاز». مصر. مکتبة الخانجی. الطبعة الخامسة.
داد، سیما. (1383). « فرهنگ اصطلاحات ادبی». تهران: مروارید.
الرّادویانی، محمد بن عمر. (1386). «ترجمان البلاغة». به اهتمام دکتر محمدجواد شریعت. چاپ اول. انتشارات دژنپشت.
رجایی، محمد خلیل، (1353). «معالم البلاغة». چاپ دوم. شیراز: انتشارات دانشگاه پهلوی.
رجایی، نجمه. (1387). «آشنایی با نقد ادبی معاصر عربی». چاپ اول. مشهد. انتشارات دانشگاه فردوسی.
رضایی، عربعلی. (1382). «واژگان توصیفی ادبیات». تهران: فرهنگ معاصر.
سنگری، محمدرضا. (1383). «هنجارگریزی و فراهنجاری در شعر». مجله ادبیات و زبانها. شماره 40. صص 42 - 45
شایگانفر، حمیدرضا. (1380). «نقد ادبی، معرفی مکاتب نقد». تهران: انتشارات دسان.
شفیعی کدکنی، محمد رضا. (1381). «موسیقی شعر». چاپ هفتم. تهران: آگاه.
شمیسا، سیروس. (1381). «نقد ادبی». تهران: نشر فردوس.
صفوی، کورش. (1380). «از زبان شناسی به ادبیات». ج 2. تهران: حوزه هنری.
عتیق، عبد العزیز. (د.ت). «فی البلاغة العربیة». بیروت: دار النهضة العربیة.
عرفان، حسن. (1385). «ترجمه و شرح جواهر البلاغة احمد الهاشمی». چاپ ششم. قم: نشر بلاغت.
العسکری، ابوهلال الحسن بن عبدالله بن سهل. (1998). «کتاب الصناعتین». بیروت: المکتبة العربیة.
العشماوی، محمد زکی. (د.ت).«قضایا النقد الأدبی بین القدیم و الحدیث». قاهره، دار المعرفة الجامعیة. الطبعة الأولی.
علوی مقدم، مهیار. (1377). « نظریه‌های نقد ادبی معاصر، صورتگرایی و ساختارگرایی». چاپ اول. تهران: انتشارات سمت.
فاضلی، محمد. (1376). «دراسة و نقد فی مسائل بلاغیة هامّة». مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.
فضیلت، محمود. (1390). «اصول و طبقه بندی نقد ادبی». چاپ اول. تهران: انتشارات زوار.
قصّاب، ولید. (2009م). «مناهج النقد الأدبی الحدیث (رؤیة اسلامیة)». الطبعة اللثانیة. دمشق: دار الفکر.
-کهنمویی پور، ژاله و همکاران. (1381). «فرهنگ توصیفی نقد ادبی». چاپ اول. انتشارت دانشگاه تهران.
محمد ویس، احمد. (2002م). «الانزیاح فی التراث النقدی و البلاغی». دمشق: اتحاد الکتاب العربی.
مدرسی، فاطمه و محمد بامدادی. (1389). «نگاهی به موسیقی اشعار محمد رضا شفیعی کدکنی». سمنان: انتشارات دانشگاه سمنان. مجله مطالعات زبانی و بلاغی. شماره 1. صص 115 – 140.
مشایخی، حمیدرضا. (1391). «بررسی هنجارگریزی در بخشی از اشعار نزار قبانی». دو فصلنامه نقد ادب معاصر عربی. سال دوم. شماره دوم. ص 51 - 79
وهبه، مجدی. (1984). «معجم المطلحات العربیة فی اللغة و الأدب». الطبعة الثانیة. لبنان.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.