تابش اندیشه های خیامی در اشعار احمد صافی نجفی(دَم غنیمت شماری، طمع و دلبستگی به دنیا، جوانی، باده ستایی، شکایت از روزگار)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه حکیم سبزواری

چکیده
احمد صافی نجفی - شاعر معاصر عراقی- با ادب فارسی و شعرای ایران آشنا بود و بیش از همه به خیام علاقه‌ مند بود؛ بنابراین، در طی اقامت هشت‌ساله­ خود در ایران، سه سال را صرف ترجمه رباعیات خیام نمود. این نکته و مطالعه اشعار وی، نشان می­دهد که صافی از اندیشه­ های خیام تأثیر مستقیم پذیرفته است؛ بدین‌جهت می­ توان به سهولت تابش جهان­ بینی خیام را در سروده­ های وی یافت. مقاله حاضر بر آن است تا با روش مکتب فرانسوی در ادبیات تطبیقی، به بررسی و تحلیل تجلی برخی افکار خیّامی بر یکی از شاعران برجسته و معاصر عرب؛ احمد صافی نجفی بپردازد. همچنین علاوه بر اشاره به نشانه­ های تأثیرپذیری صافی از رباعیات خیام، نگارندگان با چشم­ اندازی تطبیقی و تحلیل و بررسی شواهد شعری روشن می­ سازند که این شاعر عراقی، در مواردی همچون دم غنیمت شماری، طمع نورزیدن و دوری از دلبستگی به دنیا، حسرت بر ایام جوانی، باده ­ستایی و شکایت از روزگار، تحت تأثیر اندیشه­ های تابناک خیام نیشابوری در سروده­ هایش بوده است.

کلیدواژه‌ها


کتابنامه
کتاب‌ها
1. قرآن کریم.
2. ابراهیم، علی. (1973). شعراء خالدون. بیروت: منشورات دارحمد ومحیو. الطبعة الاولی.
3. امین، احمد. (1981). ضحی الاسلام. بیروت: دارالکتب العربیة. الطبعة الثالثة.
4. براون، ادوارد. (1361). تاریخ ادبیات از فردوسی تا سعدی. ترجمه و حواشی فتح‌الله بختیاری. تهران: مروارید.
5. بصری، میر. (1944). اعلام الادب فی العراق الحدیث. تقدیم جلیل العطیة. دار‌الحکمة. الطبعة الاولی.
6. بکّار، یوسف‌حسین. (1988). الترجمات العربیة لرباعیات الخیام. دوحه: نشرجامعة قطر. الطبعة الأولی.
7. جعفری، محمدتقی. (1375). تحلیل شخصیت خیام. تهران: کیهان.
8. خیام، حکیم عمرابن‌ابراهیم. (1362). رباعیات. با تصحیح و حواشی محمدعلی فروغی و قاسم غنی. تهران: افست آشنا. چاپ اول.
9. الریحانی، امین. (1957). قلب العراق. بیروت: دارالریحانی للطباعة والنشر. الطبعة المنقحة الجدیدة.
10. شراره، عبد اللطیف. (1981). الصافی. بیروت: داربیروت. الطبعة الأولی.
11. الصافی النجفی، احمد. (1961 الف). الامواج. بیروت: دار‌العلم للملایین. الطبعة الرابعة.
12. -------، ----. (1961 ب). الاغوار. بیروت: دارالعلم للملایین. الطبعة الثانیة.
13. ------، -----. (1983). اشعة ملوّنة. صیدا، بیروت: المکتبة العصریة للطباعة و النشر. الطبعة الرابعة.
14. ------، -----. (1967). هواجس. بیروت: المکتبة العصریة للطباعة و النشر. الطبعة الثانیة.
15. ------، -----. (1965). اللفحات. بیروت: دارریحانی للطباعة و النشر. الطبعة الثانیة.
16. ------، ------. (1962 الف). التیار. دمشق: مکتبة دارالیقظة العربیة. الطبعة الثانیة.
17. -------، ----. (1962 ب). الشلال. بیروت: دارالعلم للملایین. الطبعة الأولی.
18. ------، ------. (1952). الشرر. بیروت: مطابع صادر ریحانی. الطبعة الاولی.
19. الصالحی، خضر‌عباس. (1970). شاعریة الصافی. بغداد: مطبعة المعارف. الطبعة الاولی.
20. صدیقی نخجوانی، رضا. (1321). خیام پنداری و پاسخ افکار قلندرانۀ او. تبریز: بی‌نا.
21. صفا، ذبیح‌الله. (1366). تاریخ ادبیات در ایران. جلد دوم. تهران: انتشارات فردوسی. چاپ هفتم.
22. الطرزی الحسینی، مبشر. (1967). کشف اللثام عن رباعیات عمر الخیام. القاهرة: دارالکاتب العربی للطباعة و النشر.
23. کریستین سن، آرتور. (1374). بررسی انتقادی رباعیات خیام. ترجمۀ فریدون بدره‌ای. تهران: انتشارات توس. چاپ اول.
24. معوش، سالم. (2006). احمد الصافی النجفی حیاته من شعره. بیروت: موسسة بحسون للنشر و التوزیع. الطبعة الاولی.
25. هدایت، صادق. (1342). ترانه‌های خیام. تهران: امیرکبیر. چاپ چهارم.
26. مقاله‌ها
27. بکّار، یوسف‌حسین. (1336). «عمر خیام و رباعیاتش در آثار محققان عرب». ادب فارسی در کشورهای عربی. ترجمۀ جعفر شعار. مجلۀ سخن. دورۀ 23. شمارۀ 8. ص: 900.
28. الربیعی، عبد‌العزیز. (1970). «احمد الصافی النجفی متنبی هذا العصر». مجلة الادیب. بیروت: سنة 29. الجزء الخامس. أیار 1970. ص: 19.
29. سیدی، سید‌حسین. (1389). «بررسی تطبیقی مفهوم مرگ در اندیشۀ ابوالعلاء معری و عمر خیام نیشابوری». نشریۀ ادبیات تطبیقی. دانشگاه شهید باهنر کرمان. سال اول. شمارۀ 2. صص: 137-117.
30. عوض، احمد‌حافظ. (1901 م). «شعراء الفرس عمرالخیام». المجلة المصریة. العدد الثانی. ص: 76-70.
31. فتوح، عیسی. (1987). «الشاعر احمد الصافی النجفی فی رحلة التشرد و الاغتراب». الموقف الادبی. دمشق. العدد 86. ص: 53.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.